Historia ya Tanzania inafikia miaka milioni 3 — kutoka mwanzo wa mwanadamu, uhamiaji wa Wabantu, pwani ya Kiswahili, ukoloni wa Wajerumani na Waingereza, muungano wa Tanganyika na Zanzibar, hadi Tanzania ya kisasa.
Asili ya Mwanadamu na Wabantu (miaka milioni 3 KK - 1000 BK)
Bonde la Olduvai — tovuti ya UNESCO, visukuku vya Homo habilis miaka milioni 1.8. Wabantu walihamia 1000 KK wakileta kazi ya chuma na kilimo.
Pwani ya Kiswahili (700-1498)
Wafanyabiashara Waarabu walikaa pwani. Mji-jimbo wa Kilwa Kisiwani — UNESCO, karne ya 12-15 mojawapo ya tajiri zaidi Afrika. Biashara na Uajemi, India, Uchina.
Wareno na Waomani (1498-miaka ya 1880)
Vasco da Gama alifika pwani 1498. Utawala wa Wareno 1500-1700. Waomani walichukua udhibiti — Sultan Said alihamisha mji mkuu wa Oman kutoka Muscat hadi Zanzibar 1840. Biashara ya watumwa ilistawi.
Afrika Mashariki ya Wajerumani (1885-1918)
Mkutano wa Berlin 1885 ulitoa Wajerumani Tanganyika. Afrika Mashariki ya Ujerumani ilianzishwa. Mapinduzi ya Maji Maji 1905-1907 — Waafrika 75,000-300,000 walikufa katika jibu la kuteketeza ardhi.
Mamlaka ya Uingereza (1918-1961)
Vita vya kwanza vya dunia — Waingereza walichukua Tanganyika. Mamlaka ya Umoja wa Mataifa. Chama cha Wanaafrika cha Tanganyika (TANU) kilianzishwa 1954 na Julius Nyerere.
Uhuru na Muungano (1961-1964)
Tanganyika uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Zanzibar uhuru Desemba 1963, mapinduzi Januari 1964. Muungano wa Tanganyika na Zanzibar uliunda Tanzania tarehe 26 Aprili 1964.
Tanzania ya Kisasa (1964-leo)
Nyerere rais 1964-1985 — Ujamaa wa Kiafrika. Demokrasia ya vyama vingi 1992. John Magufuli 2015-2021 (alikufa ofisini). Samia Suluhu Hassan tangu 2021 — rais wa kwanza wa kike. Watu milioni 65. Serengeti, Kilimanjaro, Zanzibar — utalii mkubwa.